Η Inez Tissink μοιράζεται έθιμα και συνήθειες

Πως είναι τα Χριστούγεννα στην Ολλανδία; Η συνάδελφός μας από την Άμεση Βοήθεια, Inez Tissink, μας ταξιδεύει μέσα από τη διήγησή της στο γιορτινό κλίμα της χώρας που έχει τόσο στενή σχέση μαζί μας.

Content contributor: Inez Tissink

Η Inez Tissink εργάζεται στην Interamerican από το 2015, όταν εντάχθηκε στην Οδική και Άμεση Ιατρική Βοήθεια, κλάδο στον οποίο είχε μεγάλη εργασιακή εμπειρία. Μεγάλωσε σε ένα χωριό κοντά στην Ουτρέχτη, που λέγεται Bilthoven. Ως παιδί, είχε επισκεφθεί πολλές φορές την Ελλάδα και, ολοκληρώνοντας στο σχολείο, επέστρεψε προκειμένου να μάθει τη γλώσσα. Ζει στην Ελλάδα από το 1986. Στη Χριστουγεννιάτικη έκδοση του «Proud to be Interamerican» της ζητήσαμε να μοιραστεί μαζί μας έθιμα, εικόνες και ιστορίες από τις γιορτές στην Ολλανδία, μία χώρα που έχει άμεση σχέση με όλους όσους εργαζόμαστε στην Interamerican.

«Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, στην Ολλανδία δεν υπήρχε Άγιος Βασίλης. Πλέον φυσικά, τα Χριστούγεννα γιορτάζονται, όπως ακριβώς σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο, ωστόσο, πρόκειται για μία ξενόφερτη επιρροή. Το δικό μας έθιμο είναι η έλευση του Αγίου Νικολάου, που λέγεται Sinterklaas.

Ακούστε λοιπόν την ιστορία.

Ο Άγιος Νικόλαος ξεκινά το ταξίδι του, με προορισμό την Ολλανδία, κάπου στις αρχές του Νοεμβρίου, από την Ισπανία, με ένα ατμόπλοιο. Μαζί του βρίσκονται οι βοηθοί του, οι Μαύροι Πίτ (Zwarte Piet) – στις μέρες μας φυσικά, οι Μαύροι Πιτ είναι όλων των φυλών, και «μαυρισμένοι» από το πέρασμα στην καμινάδα. Ταξιδεύουν μέχρι τις 5 Δεκεμβρίου, όταν φτάνουν στην Ολλανδία. Τότε, ο Άγιος Νικόλαος επισκέπτεται τα σπίτια καβάλα σε ένα λευκό άλογο για να αφήσει σε κάθε παιδί το δώρο του, μαζί με ένα ποιηματάκι γραμμένο ειδικά για αυτό. Ο Μαύρος Πιτ μοιράζει τα γλυκά και, όπως αδειάζει τον σάκο του, παίρνει μαζί του πίσω στην Ισπανία όλα τα παιδιά που δεν φέρονταν καλά. Μάλιστα παλιότερα είχε μία βέργα για να τα τιμωρεί, μέρος του εθίμου που πλέον έχει εκλείψει.

Τα παιδιά αφήνουν τα γράμματά τους προς τον Άγιο Νικόλαο μέσα στα παπούτσια τους, που τα τοποθετούν στο τζάκι, μαζί με ένα καρότο, για το άλογο του Αγίου Νικολάου. Στο δικό μας σπίτι, τα παιδιά άφηναν τα μηνύματά τους και το φαγητό κάθε Σάββατο. Οι γονείς αφήνουμε κάτι, για να φανεί ότι μας επισκέφθηκε ο Άγιος.

Στις 5 Δεκεμβρίου, είναι η μέρα της γιορτής. Χτυπά η πόρτα και εκεί βρίσκεται είτε ο σάκος με τα δώρα, είτε κάποιος μεταμφιεσμένος σε Άγιο Νικόλαο. Εκείνη την ημέρα, τα παιδιά τραγουδούν κάλαντα που διαβεβαιώνουν πόσο καλά παιδιά ήταν. Βέβαια τα παιδιά κάποια στιγμή μεγαλώνουν, αλλά η γιορτή συνεχίζεται. Στα σπίτια με τα μεγαλύτερα παιδιά, η πρόκληση της γιορτής είναι να φτιάξεις την πιο περίπλοκη και «δύσκολη» συσκευασία δώρου, παρατείνοντας την αγωνία, αλλά και να γράψεις τα πιο αστεία ποιηματάκια για κάθε δώρο. Κάποια δώρα είναι πολύ πολύ τυλιγμένα. Κάποια κουτιά είναι τεράστια και περιέχουν ένα μικρό δωράκι. Θυμάμαι, ο αδερφός μου κάποτε, είχε ρίξει το δικό μου δώρο σε τσιμέντο και μαζί μου έδωσε ένα μικρό σφυράκι για να μπορέσω να το ανοίξω.

Είναι ένα πολύ όμορφο έθιμο γιατί απολαμβάνουμε τις αντιδράσεις των παιδιών στα δώρα. Επιπλέον και εμείς οι ίδιοι προσπαθούμε να πρωτοτυπήσουμε. Σκεφτόμαστε περισσότερα δώρα, αφήνουμε μαυρίλες από το τζάκι πάνω σε χαρτιά κλπ. Η διακόσμηση των ημερών είναι απλή. Αποτελείται από τις ζωγραφιές των παιδιών και από τις κατασκευές με τους πρωταγωνιστές των ημερών. Τα δικά μου παιδία έζησαν κανονικά το έθιμο, καθώς πήγαιναν σε Ολλανδικό σχολείο. Τους έλεγαν ότι το ταξίδι του Άγιου περνά και από την Ελλάδα, στο δρόμο για την Ολλανδία, όμως οι επισκέπτες τους ήταν αποκλειστικά Μάυροι Πιτ – ειδικοί απεσταλμένοι για την Ελλάδα. Τα γλυκά των ημερών είναι τα Speculaas, σαν μπισκότα με κανέλα και τα μπισκοτάκια Peppernuts.

Ο Γιάννης και η Marijke στο σχολείο με τον Μαύρο Πιτ

Κάθε χρόνο, η γιορτή του Αγίου Νικολάου στην Ολλανδία παίρνει τη μορφή δρώμενου. Επιλέγεται η πόλη που θα επισκεφθεί και το ταξίδι του προσφέρει κάθε μέρα μία νέα περιπέτεια στις ειδήσεις. Για παράδειγμα, μία χρονιά υποτίθεται ότι είχε βουλιάξει το καράβι (!)

Πλέον γιορτάζουμε και τα Χριστούγεννα, αλλά δεν έχουμε κάτι παραδοσιακό. Ανεξάρτητα από το αν κάποιος συνηθίζει να πηγαίνει στην εκκλησία ή όχι, την παραμονή των Χριστουγέννων θα αποτελέσει σημείο συγκέντρωσης. Μέσα, τα παιδιά παίζουν θέατρο ή τραγουδούν στη χορωδία για τη γέννηση του Χριστού. Έξω, υπάρχει η φάτνη. Και στην Ολλανδία, τα Χριστούγεννα έχουν φαγητό και πολλές βόλτες στο δάσος, όπου ζωντανά δέντρα είναι στολισμένα. Αυτές τις μέρες θα δεις παντού φωτάκια, μόνο άσπρα όμως και χωρίς να αναβοσβήνουν. Καθώς το αγαπάμε πολύ, το πατίναζ συνθέτει μία συνηθισμένη εικόνα των ημερών, με τους ανθρώπους να προτιμούν τις παγωμένες λίμνες αλλά και κάποιες πίστες που δίπλα τους υπάρχουν τα stands με τη ζεστή σοκολάτα.

Όπως και οι άλλες γιορτές, έτσι και η Πρωτοχρονιά είναι μία γιορτή για φίλους και οικογένεια. Τα γλυκά που φτιάχνουμε είναι τα oliebollen, γεμιστά ντόνατ και τα appelflappen – φέτες μήλου σε κουρκούτι, τηγανιτά με μπόλικη ζάχαρη άχνη. Μας αρέσει επίσης να κάνουμε φοντύ. Στις 12 το βράδυ, όλη η γειτονιά βγαίνει στο δρόμο και ο ουρανός λάμπει από τα πυροτεχνήματα. Καθένας φέρνει τα δικά του! Βέβαια αυτό πλέον έχει περιοριστεί, γιατί είχαμε πολλά ατυχήματα. Στη συνέχεια γυρίζουμε μέσα στο σπίτι, πίνουμε σαμπάνια και παίζουμε παιχνίδια όπως το sjoelen».